بن قيس نازل شد هنگامى كه حضرت رسول وى را به فرماندهى سپاهى گماشتند . « 1 » ابن كثير پس از نقل اين شأن نزول مىنويسد : ترمذى اين حديث را حسن غريب مىداند و گفته است آن را جز از طريق ابن جريج نمىشناسيم . « 2 » شأن نزول ديگرى نيز براى آيه به نقل از « سدّى » ( از تابعين ) نقل كرده‌اند وى آيه را درباره خالد بن وليد كه به فرماندهى سپاهى از ناحيه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم منصوب شد و با عمار ياسر اختلاف پيدا كرد ، مىداند . « 3 » سوم : اولى الامر عالمان و فقيهان دين‌شناسند ، اين روايات در ميان صحابه از ابن عباس و جابر بن عبد اللّه نقل شده و در بين تابعين گسترش يافته ، و در رأس آنان از مجاهد بن جبر نقل شده است ، « 4 » حاكم نيشابورى به نقل از ابن عباس درباره اولى الامر چنين آورده است : آنان اهل فقه و دين و اهل طاعت خدايند ، مردم را به دينشان آگاه مىكنند ، آنان را به معروف امر و از منكر بازمىدارند ازاين‌رو خداوند اطاعتشان را واجب كرده است . « 5 » چهارم : رواياتى است كه دلالت مىكند اولى الامر تمام اصحاب پيامبرند ، اين قول در عصر صحابه مطرح نبوده و در بين تابعان تنها از مجاهد و ضحاك نقل شده است . « 6 » پنجم : رواياتى كه منسوب به عكرمه است وى اولى الامر را بر ابو بكر و عمر تطبيق كرده و كلبى نيز آن را ابو بكر ، عمر ، عثمان ، امام على و ابن مسعود ، منطبق مىداند . « 7 »

--> ( 1 ) . الدر المنثور ، ج 2 ، ص 573 ، و نيز ر . ك : تفسير طبرى ، ج 4 ، ص 147 و مسند احمد ، ج 5 ، 230 ، 3124 . ( 2 ) . تفسير القرآن العظيم ( تفسير ابن كثير ) ، ج 1 ، ص 516 ، 517 ( 3 ) . الدر المنثور ، ج 2 ، ص 574 ؛ نيز ر . ك : تفسير مقاتل بن سليمان ، ج 1 ، ص 383 ، تفسير طبرى ، 4 ، ص 148 ، ابن كثير مىگويد : « ابن مردويه از طريق سدى از ابو صالح از ابن عباس نيز اين شأن نزول را نقل كرده است » تفسير القرآن العظيم ، ج 1 ، ص 517 . ( 4 ) . تفسير طبرى ، ج 4 ، ص 149 ؛ الدر المنثور ، ج 2 ، ص 573 ، 575 ؛ الوسيط ، ج 2 ، ص 71 ؛ معالم التنزيل ، ج 1 ، ص 444 ( 5 ) . مستدرك ، كتاب العلم ، ج 1 ، ص 213 . ( 6 ) . تفسير طبرى ، ج 4 ، ص 149 ؛ تفسير قرطبى ، ج 5 ، ص 259 ؛ الدر المنثور ، ج 4 ، ص 575 ( 7 ) . تفسير طبرى ، ج 4 ، ص 149 ؛ معالم التنزيل ، ج 1 ، ص 445 ؛ تفسير قرطبى ، ج 5 ، ص 259 ؛ الدر المنثور ، ج 4 ، ص 575 .